1988 09 24 non adoptiemoeder met baby tussenpersoon 724x350

Adoptie, een markt met vraag en aanbod

Onderzoek adopties vanuit of in Brazilië in de jaren 70-90 door PDBeH.

logo vierkant 150x128In het voorjaar van 2017 is Stichting PDBeH (Pessoas Desaparecidas Brasil e Holanda, anders gezegd: vermiste personen in Brazilië en Nederland) een onderzoek gestart naar de gang van zaken met betrekking tot adopties vanuit Brazilië.
Sonia Ligia Tavares, Liza da Silva, Simone Verstappen en ik, AnnaCatharina ten Have zijn in de geschiedenis gedoken (zie het roodomrande kader hieronder) en hebben alle verhalen, ervaringen en getuigenissen van de adoptiecirkel bij elkaar gezet.

Missie van PDBeH: geadopteerde kinderen uit Brazilië over de hele wereld helpen met het vinden van hun biologische familie, alsmede het verenigen van in Brazilië wonende moeders/vaders met hun vermiste kinderen.
Voorjaar 2017 is PDBeH een Stichting geworden en sindsdien hebben we meer mogelijkheden om geadopteerden en biologische families in contact te laten komen met elkaar.


 

Adoptie Brazilië
 1928   Eerste adoptiewet:
 
  • Het kind kan geregistreerd worden en krijgt een geboorteakte
  • Wettelijk niet gelijkwaardig aan biologische kinderen (geen erfrecht)
 1965  Nieuw:
 
  • Kind wettelijk gelijkwaardig (erfrecht!)
  • Biologische banden kind/ouders worden wettelijk verbroken
  • Strafbaar voor ouders om zoekacties te doen
 1979  De ‘simpele adoptie’ (adoção simples):
 
  •  Registratie via het persoonsregister
  • Adoptieregistratie via het persoonsregister is voldoende
  • Géén verplichting vermelding naam van ouders en grootouders, ook geen achtergrond kind (waar/door wie gevonden, wanneer/hoe laat)
  • Notariële akte is voldoende (rechtbank etc. was niet verplicht)
 1979  De ‘complete adoptie’ (adoção plena):
 
  • Verplicht psychologisch/sociaal/maatschappelijk onderzoek
  • Bij vondeling: registratie van zaken als vindplaats, tijd, conditie
  • Verplicht noteren: naam biologische ouders en grootouders
  • Inschrijven in geboorteregister met biologische naam;
    bij vondeling: met ‘vind-gegevens’
  • Handtekening biologische ouder(s)
  • Wettelijke adoptie uitgesproken door bevoegde rechter nadat de adoptieouders/gelegaliseerde vertegenwoordigers voor diezelfde rechter zijn verschenen
 1990  Brazilië ondertekent Verdrag rechten van het kind van de Verenigde Naties
 
  • ‘Simpele adoptie’ = adoptie simples zijn hierdoor voortaan verboden
  • Afstandsverklaring van de moeder
  • Alleen adoptie via rechter
  • Verbod op particuliere tussenpersonen

Met betrekking tot de ‘simpele adopties’:
De ‘simpele adopties’ waren vanaf 1979 tot 1990 legaal, vaak gaven biologische ouders een handtekening d.m.v. een naam, kruis of duimafdruk.
Kinderen hadden veelal geen geboorteakte en het kind werd gelijk geregistreerd op naam van de adoptiefamilie.
Deze adopties kon men niet altijd controleren; ze waren wel legaal.
De adoptiedeuren stonden hiermee echt wijd open!
Adopties werden ter plekke geregeld door tussenpersonen zoals advocaten, geestelijken, medewerkers van kindertehuizen, maatschappelijk werkers van het ziekenhuis en artsen.
Soms waren er alleen adoptie- en biologische ouders.

Met betrekking tot de ‘complete adopties’:
Als het kind nog niet in het geboorteregister is ingeschreven gebeurde dat alsnog met de biologische naam; indien ‘ouders onbekend’ werd het ingeschreven als ‘vondeling’ met de bijbehorende gegevens.
Daarom hebben veel adoptiekinderen 2 geboorteaktes: 1 met ouders onbekend (biologische ouders) en 1 met de naam van de adoptieouders.

De handtekening van de biologische ouder(s):
Soms gebeurde het dat de moeder nog niet meerderjarig was; oma of een zus gaf dan de handtekening en naam van haar zelf in de geboorteakte alsof zij zelf het kind gebaard hadden.

De procedure gold ook voor kinderen wiens ouders uit de ouderlijke macht waren ontzet. 

Vanaf 1990 zijn alle ‘adopties simples’ verboden/illegaal.
Vele jaren zijn de gegevens van de biologische familie niet relevant geweest, het was ook niet verplicht volgens de wet.

Tijdens ons bezoek in januari 2016 zijn we erachter gekomen dat er volgens de Braziliaanse wet nooit nooit geld verdiend mocht worden aan de adoptie zelf.

in gesprek met gedelegeerde in Parlement Manaus Je hoefde geen kosten aan de rechtbank of het ziekenhuis te betalen, bevallingen werden gratis gedaan in de ziekenhuizen.
Waar je als adoptieouders wel voor betaalde was

  • De advocaat (die maakte de afspraken met rechtbank, inschrijfregisters etc.)
  • De spullen voor je kind, zoals kleertjes en voeding
  • De reis- en verblijfskosten
  • De kosten die door de NL adoptiestichting gemaakt werden om te kúnnen adopteren, zeg maar ‘om in contact te komen met de Braziliaanse kant’


Veelal werd er ook een bijdrage gevraagd om ‘opbouwend werk te kunnen doen in Brazilië’.
Ik vraag me nu wel af:

  • Wat zou er gebeurd zijn als je dat als adoptieouder geweigerd had?
  • Kòn je wel weigeren?
  • Wilde je dat wel weigeren?’
  • Het was natuurlijk ook zo dat je zó dankbaar was voor je langverwachte kind dat je zelfs de hemel wel 88 keer weg wilde geven.

toespraak Liza  PDBeH  in ParlementHet Parlement van Amazonas was erg geschokt toen ze hoorden dat adoptiestichtingen in Nederland (de bemiddelaars en/of hun vertegenwoordigers in Brazilië) wèl geld vroegen voor de adoptieprocedure in Brazilië.

Volgens de Braziliaanse wet (1965) mag niemand geld verdienen aan adoptie. Dat wordt gezien als kinderhandel.
Aldus het kabinet in Manaus in januari 2016.

Liza mocht in het Parlement van Amazonas uitleg geven hoe wij de de ouders en kinderen bij elkaar brengen, en nee, dat lukt niet altijd.

Wanneer we de achtergrond van de adopties in Brazilië nu bekijken (zoals hier gedaan) blijkt dat er geen valsheid in geschrifte is geweest m.b.t. adoptieprocedures van vóór 1990.
In die tijd was een notariële akte voldoende voor de Braziliaanse adoptie-uitspraak, het was ook niet verplicht de namen van de biologische ouders te vernoemen, en vaak waren deze namen ook niet bekend omdat de tussenpersonen het niet belangrijk vonden dat de namen van de ouders bekend zouden zijn.

Binnen Brazilië zelf werden veel kinderen gegeven en geadopteerd zonder een adoptieprocedure, in die jaren was dat normaal.

De jonge moeders konden vaak niet zorgen voor het kind; werden veelal gedwongen door familie of omgeving (bv. werkgevers i.v.m. behoud van functie als werknemer) om het kind af te staan. Abortus was absoluut verboden (nu nog), voor voorbehoedsmiddelen was geen geld en ook verboden door de Kerk. Veel zwangerschappen zijn ontstaan door machtsmisbruik van werkgevers en hun zonen of ‘hoger’ personeel.
En als je dan zwanger was van je baas werd er vaak ingegrepen door de moeder van de baas of door je eigen moeder of oma.
Wij (de PDBeH) hebben niet zelden gehoord:
het net geboren kindje is meegenomen door oma/ moeder onder het mom van: kindje is ziek, ik breng het naar ’t ziekenhuis. Moeder/ oma komt terug met de boodschap: kindje is overleden!
Het kindje werd dan als vondeling neergelegd of weggegeven aan mensen die er wel raad mee wisten.
Dit gebeurde ook regelmatig na bevallingen in het ziekenhuis waar in die tijd veel religieuzen werkten: na de bevalling werd het kindje mee naar een andere ruimte genomen, daarna werd aan de moeder verklaard: je baby is overleden!
Het kindje werd dan overgedragen aan mensen die de weg wel wisten en aan hun ‘diensten’ een dikke portemonnee overhielden.
In januari 2016 hebben wij een gesprek met een religieuze dame gehad die ons vertelde:
een aantal van haar religieuze collega’s hebben gevangenisstraffen achter de rug i.v.m. deze kinderhandel, een aantal zijn deze dans ontsprongen omdat ze inmiddels naar hun land van herkomst waren teruggegaan. Iedereen houdt nu stevig zijn/haar mond dicht over het verleden omdat ze bang zijn dat er nog steeds een straf boven hun hoofd hangt.

 

vergane glorieDe armoede speelde zeker een grote rol maar ook de minderjarigheid van de moeders en het geloof (net zoals bij ons in de jaren 50-60 in Nederland).
In die tijd hoorde je volgens de christelijke overtuiging in Brazilië geen kind te krijgen vóór dat je getrouwd was, bovendien was dit een gigantische schande binnen de familie (en opnieuw: net zoals bij ons in Nederland in de jaren 50-60!).
Hier greep oma met regelmaat in: het kind werd weggedaan, weggegeven aan instanties die contact hadden met adoptieorganisaties, of gewoon aan een kindertehuis.
Door de grote vraag vanuit óók het buitenland naar adopties werd het normaal in Brazilië om je kind te laten adopteren, het zou een absoluut beter toekomstperspectief krijgen dan hier in Brazilië!
We praten hier over de jaren 1980 in Brazilië, een land met armoede en volop corruptie, niet te vergelijken met Nederland in die tijd.

Nederland had inmiddels adoptieland Brazilië ontdekt. De hele procedure was zó makkelijk en snel. Je hoefde alleen maar de beginseltoestemming te hebben (via het Ministerie van Justitie) en dat was het dan. Maarrrrrr…..
Voor het verkrijgen van zo’n beginseltoestemming ontstond in de jaren ’80 een wachtlijst.
Het kon wel 2-3 jaar duren vóórdat je aan de beurt kwam voor het gezinsonderzoek.

Wachten duurt lang, zeker na een periode van onderzoeken en teleurstellingen en de oplossing leek zó dichtbij.

In die tijd zaten er veel missionarissen en nonnen in Brazilië, ook uit Nederland.
Ouders gingen particulier adopteren, ‘kregen een kind in Brazilië’ zonder tussenkomst van bevoegde organisaties, en maakten gebruik van tussenpersonen zoals de missionarissen, nonnen, en Nederlanders die in Brazilië verbleven om hun beroep uit te oefenen (bv. artsen, verpleegsters).
Deze mensen werkten aan de onderkant van de Braziliaanse maatschappij en vonden het toen een oplossing om moeders die niet voor hun kinderen konden zorgen te helpen met het ter adoptie aanbieden van hun kind.

Uiteindelijk ontstond er een markt van vraag en aanbod en iedereen rook geld.
De hele adoptiefabriek deed mee:

  • De familie van de geadopteerde (moeder kon blijven werken; oma hoefde het kind niet in huis op te nemen; geen familieschande dus geen sociale isolatie etc)
  • De bemiddelaars (verpleegsters –vaak religieuzen–, artsen, missionarissen, medewerkers van kindertehuizen, maar ook de tijdelijke opvangouders in Brazilië, enz.)
  • De adoptieouders (zelf doen was vele malen goedkoper dan via een bevoegde organisatie of stichting)
  • En het kind werd veelal het ‘kind van de rekening’, met excuses voor gebruik van dit spreekwoord.

fruitmarktin ManausVia een ‘adoptie simples’ was alles snel geregeld en dat was nog legaal ook. Namen van ouders, oma’s en opa’s, geboortecertificaten enz. hoefden allemaal niet, was wettelijk niet verplicht!

Niemand dacht toen aan de gevolgen voor de geadopteerde, er was immers een prachtig rijk leven voor hem/haar weggelegd? dus niks te klagen! Hoe anders denken we er nu over!

In Nederland waren en/of ontstonden bevoegde adoptieorganisaties, vergunninghouders (goedgekeurd door het Ministerie van Justitie, tegenwoordig Ministerie van Veiligheid en Justitie) en zij hanteerden bepaalde regels en voorschriften.
Deze vergunninghouders waren sterk afhankelijk van plaatselijke tussenpersonen in Brazilië en onder invloed van vraag en aanbod werden hoge bedragen gevraagd die adoptieouders meestal graag betaalden.
Daar kwam nog bij dat adoptieouders uit NL over het algemeen geen Portugees spraken, ze waren afhankelijk van de tolk.

Er was dus een makkelijke ‘adoptie simples’ te krijgen (wel georganiseerd door de vergunninghouder via de tussenpersoon) en het kind kon op je eigen naam of met een valse naam (want niet of nauwelijks te controleren) op je adoptiedocumenten gezet worden.
Rechters konden of wilden (smeergeld) niet altijd achterhalen of er gesjoemeld werd.
Tussen 1970 en 1990 was adoptie erg populair en veel tussenpersonen maakten misbruik van de situatie.

Wat gebeurde was:
de adoptieouders volgden de Nederlandse procedure vol vertrouwen (want Ministerie van Justitie, officieel goedgekeurde adoptiestichting etc) en de werkelijkheid wisten ze niet, het werd ze niet verteld.
Vervolgens kwamen de adoptieouders in Brazilië: men sprak over het algemeen geen Portugees en was afhankelijk van vooral de tolk en/ of tussenpersoon ter plekke.
Het verhaal van de familie en kind kregen ze niet te horen.

De adoptieouders wisten niet dat ze te maken hadden met tussenpersonen die daar beter van wilden worden, want alles ging toch via de goedgekeurde vergunninghouder (adoptiestichting)?
Deze tussenpersonen werden betaald door de vergunninghouders (de adoptiestichtingen) die de families begeleidden.
Het is inmiddels in Brazilië bekend dat er veel corrupte tussenpersonen aan meewerkten.
In hoeverre deze vergunninghouders in die tijd weer gecontroleerd werden door de vergunninggever (het NL Ministerie van Justitie) is niet duidelijk!

verdriet van een biologische moeder wanneer ze hoort dat Alfredo niet haar kind is 300x300Wij, de PDBEH, hebben veel aanvragen gehad van kinderen, adoptieouders en biologische families die op zoek zijn naar hun vermiste familie.
De aanvragende adoptieouders staan als een blok achter hun zoekende kind en vinden de roots van hun kind enorm belangrijk, zij doen er alles aan om de adoptiecirkel, waar zij zelf ook toe behoren, rond te krijgen, wat de reden voor de adoptie ook geweest is! 

Het enige doel van de PDBeH is:
kinderen, biologische ouders en adoptieouders bij elkaar brengen en zo de adoptiecirkel rond te krijgen om zo de rust bij vooral het kind maar ook de biologische moeder en het adoptiegezin een feit te laten worden.

Of de adoptie nu wel of niet  volgens de regels is verlopen is voor ons niet relevant.
Wat gebeurd is is gebeurd: de tijd draai je niet terug,
we kunnen wèl wat doen aan de gevolgen van de scheiding tussen moeder en kind en dat is de familie weer bij elkaar brengen.
Door het sluiten van de adoptiecirkel komt er voor:

  • het kind een eind aan die verschrikkelijke vragen:
    WAAROM? WAT IS ER GEBEURD?
    MAMA: WAAR BEN JE? WIE BEN IK? LIJK IK OP MIJN VADER? of MOEDER?
    WAAROM DOE IK ZOALS IK DOE?
    Of: HEB IK BROERTJES? ZUSJES? OMA’S OF TANTES/OOMS etc etc.
  • voor de moeder eindigt eindelijk de onzekerheid van:
    waar is mijn kind?
    hoe gaat het met mijn kind?
    is mijn kind kwaad op mij?
    vergeeft mijn kind mij dat we destijds uit elkaar zijn gegaan/ gehaald?
    heeft hij/zij inmiddels een relatie? Heeft hij/zij al een kind?
    weet mijn kleinkind dat ik besta?
  • de adoptieouders krijgen eindelijk ook antwoord op hun vragen en onzekerheden:
    hoe komt ons kind aan het gedrag wat hij/zij heeft?
    wat is de achtergrond van mijn/ons kind,
    hij/zij is toch opgevoed in Nederland, hoe komt hij/zij aan die on-Nederlandse instelling?
    ongeduldig, uitstellen, de talenten zoals muziek, taal, wiskunde, liefde voor hout etc.

    (dan hebben we het niet over het gedrag ten gevolge van het geadopteerd zijn, want dat is een heel ander verhaal!);
    MAAR BOVENAL:
    ze zien dat hun kind eindelijk rust krijgt, hij/zij kan nu echt gaan leven, en dit geeft de adoptieouders ook rust.

Of de kinderen gegevens hebben van de biologische familie of niet wij hebben allerlei manieren om de onbekende familie te vinden zonder ook maar iemand in de problemen te brengen.
Inmiddels zijn we bekend in Brazilië, vooral door het plaatsen van ‘zoekposters’ of ‘zoekacties’ op social media of Braziliaanse TV, hierdoor vragen steeds meer moeders ons om hulp, dit wordt gedoogd door de Braziliaanse overheid.

Over de families:
Zodra wij de biologische familie hebben gevonden is het eerste wat er wordt geuit:
De grote dankbaarheid voor de zorg die ze niet zelf hebben kunnen geven om wat voor reden dan ook.
Maar ook adoptieouders spreken hun dankbaarheid uit dat ze ouders mochten worden.
Alle families zijn altijd blij en dankbaar dat ze elkaar hebben kunnen vinden, ze krijgen er een familie erbij!

Zoals hier eerder gezegd:
Sommige dingen kun je niet terugdraaien maar we kunnen wel vooruitkijken en een nieuwe start in het leven maken met een complete adoptiecirkel die je leven nu compleet maakt.


*De adopties naar het buitenland zijn inmiddels stopgezet door Brazilië;
Brazilië erkent het gesjoemel van destijds en schaamt zich er ook voor; Brazilië wil zelf nu verantwoordelijk zijn voor haar kinderen, ze moeten opgroeien in hun eigen geboorteland.
Brazilië staat open voor alle zoekacties en ondersteunt deze.
Ook de media in Brazilië geeft enorm veel aandacht aan ‘hun verdwenen kinderen’, maakt er programma’s over etc.

Wij willen graag een gratis DNA-databank zodat zoekende moeders en hun zoekende kinderen wat makkelijker aan elkaar gekoppeld kunnen worden.
De gemiddelde Braziliaan kan dit niet betalen, de gemiddelde geadopteerde Braziliaan hier in Nederland kan dit ook nauwelijks betalen.

Stichting PDBeH werkt volkomen op vrijwillige basis, elke medewerker ontvangt slechts dankbaarheid en dat is ook genoeg voor ons; wij zijn gelukkig met onze resultaten.

Het is echter wel zo dat wij ons graag financieel ondersteund willen zien door donateurs, want alle acties die wij doen kosten geld (internet, de DNA-bank, telefoon etc).

Wij eindigen hier met het verzoek:
Help onze Stichting PDBeH om de adoptiecirkel te sluiten en families weer bij elkaar te krijgen.
Zij zullen u dankbaar zijn.

Liza da Silva, Sonia Ligia Tavares, Simone, Valéria, Luuk, Lucas en AnnaCatharina
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

www.pdbeh.com

Banknr. PDBeH: NL93 INGB 0007 5702 63

 

OPROEP VOOR NIEUWE BESTUURSLEDEN LOGA!
klik HIER voor meer info

 

OPROEP: verstandelijk beperkte 
geadopteerde
n

OPROEP PLAN ANGEL: research naar adoptie in
Colombia, Brazilië, Peru en Haïti
lees
HIER meer

 

Cursus:van Stichting Adoptievoorzieningen: "zorgen voor getraumati-seerde adoptiekinderen"die begint op 23 april a.s. zijn er nog plaatsen vrij! 
Cursus Ouderpower: Balans Academy
Cursus Herstelverhaal: voor geadopteerden en ouders

                 

Go to top

Copyright © 2013 LOGA. Alle rechten voorbehouden.